Halfelik Mezarlığı

Han ünvanına yani padişahlık makamına mensup kişilerden olan, onlara yakın kimseler demek. Maneviyatı yüksek ama şehrin en güzel canlı gençlerin çarşı pazar gezdiği yerde mezarlık olması ilginç olmuş.

İlk önce halifelik kelimesinden mi gelmiş diye düşündüm değilmiş, kalfa kelimesinin yerel ağızdaki hali imiş. Timur kuşatmasında ölen medrese öğrencileri buraya gömüldüğü için bu ad verilmis. Gerçekten de her döneme ait bir taş var. Selçuklu, osmanlu, modern dönem ve kesin arada çok daha eskilere ait taşlar da olmalı. Umarım çoğu kaybolmadan kayıt altına alınır.

Tarihi eski bir mezarlık. Eski dönem mezar taşlarını görmek için iyi bir yer. Sivas'ın tarihi sınırınında Aksu deresi ve kıyısındaki mezarlıktan burası olduğu anlaşılıyor.

Öncelikle ismi halife olarak karıştırmamak lazım. Halfe ismi zamanında eğitimi devam eden alanın ustası olmadan önceki seviye yani kalfa terimine denk geliyor. Sivas’ta Halfelik Mezarlığı içerisinde bulunan 40 halfeden 14’ünün günümüze ulaşmayı başaran mezar taşları, 619 yıl önce gerçekleşen Timur’un Sivas istilasından geriye kalan en belirgin kalıntılar arasında yer alıyor. Selçuklu döneminde medreselerde öğrenim görevlilerine verilen halfe isminden ve mezarlıkta bulunan 40 halfeden adını alan mezarlık, bir çok tarihi mezar taşı da barındırıyor. Timur 1402 Ankara Savaşı'ndan önce Sivas’ı geçmek zorunda kalıyor. Gök Medrese'de yükseköğrenim veren 40 halfenin Moğollara teslim olmayarak kendilerine burayakapattıklarını belirterek, Gök Medrese içerisinde bulunan halfeler Timur’un ordularına teslim olmuyor. Ateşe verilen medresenin içerisinde dumandan boğularak şehit oluyorlar. Timur Sivas’ı terk ettikten sonra medresenin kapısı açılıyor. Bu halfeler toplu olarak kale dışında bulunan bu yere defnediliyor. Bugün incelendiğinde ise 1950 lere kadar mezarlık şehirde defin için kullanılıyor.

Tarihi bir mezarlık olması sebebiyle önemli bir yer. İsmi olan "halfelik" usta ile çırak arasındaki mertebeye verilen ad. Mezarlığın hikayesi ise şöyle; Timur'un Sivas'ı 18 günlük kuşatması ve işgali sırasında bir çok Gök Medrese talebesi şehid ediliyor. O talebeler surlar dışarısına gömülüyor. Her birisi eğitim almış, fakat devam etmekte olduğu için mezarlığın adı Halfelik.

Çimler ön taraflarda biçilmiş fakat arka taraflar çok uzun yürümekte zorlandık. Çalışanlar göstermelik iş yaptığı belli müdür vs. kontrol etmesi gerek. Mezarların aralarına yürüyüş yolu yapsalar insanlar ziyaret edeceği mezara gidene kadar diğer mezarların üzerinden geçmek zorunda kalmaz.

Tarihi eser olarak nitelendirilebilecek çok sayıda anıt mezar var ama çok bakımsız bırakılmış. Yukarı Tekke'dekine benzer bir restorasyona gidilip alanın mezarlıkların etkileyici bekçileri servi ağaçlarıyla ağaçlandırılması gerekiyor.